De keuken van Giphart IX

Ronald Giphart, de schrijver van onder andere GiphPhileine zegt sorry, en Ik omhels je met duizend armen, schrijft een feuilleton voor de weekend-editie van De Volkskrant.  Dat doet hij niet alleen. Via social media als de Facebook-pagina Volkskrant Feuilleton vraagt Giphart zijn volgers om tips, ideeën en laat hij af en toe een poll op hen los. Zo krijg je een mooi kijkje in de keuken van een schrijver en het ontstaan van een verhaal, boek of in dit geval een feuilleton.

giphartHet was in de vorige aflevering al duidelijk dat Bibi die Silvijn helemaal zat was toen hij onaangekondigd binnendrong in haar gezin en vriendinnenclub. In aflevering 22 van het feuilleton willen de vriendinnen alles weten. Wat hadden Bibi en die Silvijn met elkaar? Ze stelt haar vriendinnen niet teleur en ze vertelt hoe het zit met die geheime relatie uit haar yogaklas. Maar wat heeft ze een pesthekel ineens aan die man. Dat had één van haar vriendinnen, Rosalie, al gelijk opgemerkt, vriendin Sanne had ook gelijk in de gaten dat Bibi die Silvijn ook ontzettend leuk vond. De meiden kenden elkaar erg goed blijkbaar.

Aflevering 22 gaat over het thema ‘Vreemdgaan’ zo heeft Giphart bedacht. Hoe spraken De Vijf vroeger met elkaar over dit onderwerp? Hoe close moet je met iemand zijn om het er over te hebben, en doe je dit als groep of met een enkeling uit je vriendenclub? Zo eenvoudig lijkt het allemaal niet te liggen. Giphart heeft zijn meelezers gevraagd er iets over te vertellen, over hoe vrouwen het fenomeen ‘vreemdgaan’ bespreken. Hij zag dat er geen eenduidig antwoord blijkt te zijn. De één zei dat vrouwen nooit in groepsverband ‘vreemdgaan’ bespreken, de ander zei juist wel alles te delen met haar vriendinnen. Anderen hebben weer één vertrouwelinge in hun vriendinnenclub met wie ze alles delen. Enfin, ieder bespreekt het op haar eigen wijze blijkbaar.

Giphart laat Bibi in een flashback ook nog eens de ‘Tien Gouden Regels van Ontrouw’ noteren een velletje papier in een café.  Daar wordt in tien stelregels uit de doeken gedaan hoe De Vijf omgaat met vreemdgaan. Een interessante opsomming, dat zeker. Giphart schrijft in de kantlijn dat hij een oud schoolgenote de lijst hoorde opdreunen tijdens een schoolreunie. Hij vroeg haar waar die lijst vandaan kwam, en zij vertelde hem dat het een lijst is die onder haar vriendinnen circuleerde. ‘Regels voor vreemdgaan’, je verzint het toch niet. Maar ze bestaan blijkbaar zulke lijstjes.

In deze aflevering van het feuilleton lezen we verder geen grote geheimen, vreemde wendingen in het verhaal of dramatische ontboezemingen. De grootste onthulling staat wat mij betreft in de kantlijn. Op de vraag van Giphart of vrouwen hun verhalen over ontrouw met hun vriendinnen delen antwoord meelezeres Cleo Wattimena: “Echt wel, de vrouwen waar ik mee omga wel. Wij kennen elkaars ins en outs. Weten van elkaars minnaar en als we écht goed met elkaar zijn, delen wij nog wel eens elkaars mannen.”

 

Wen aan een accent in zes woorden

Volgens psycholinguïst Marijt Witteman is het een makkie om mensen die met een accent praten te begrijpen. Ze zegt dat na een woord of zes je brein al een aanpassing heeft gemaakt om het accent te doorgronden. Ik ben dan zeker de uitzondering op Wittemans regel want zelfs na zestig woorden kan ik nog geen chocola maken van het Limburgs of het Fries. Je pikt misschien wat woordjes op die niet zijn aangetast door zoervleisj of sipelpomp, zoals computer of mobieltje. Maar als die lui los gaan zijn ze mij kwijt. 

ZuurvleesVerderop lezen we in het artikel op Kennislink ‘mensen blijken dus weinig moeite te hebben met het accent dat ze veel om zich heen horen’. Hier gaat Witteman dan toch voorbij aan de zes woorden waar ze het eerst over had. Het scheelt nogal of je ondergedompeld wordt in een streek waar je alleen Nederlands met accenten hoort of een accent begrijpen na zes woorden. Het is zelfs zo dat je een vreemde taal, een andere taal dan je moedertaal, kan leren wanneer je losgelaten wordt in een gemeenschap met anderstaligen.

Het lijkt mij overigens vrij logisch dat het brein taal begrijpelijk kan maken, als het ware de taal die je hoort omzet in de taal die je begrijpt. Er is overigens niemand die accentloos spreekt, geen idee wat accentloos Nederlands is. En in welk deel van ons land zou dat dan gesproken worden?

De keuken van Giphart VIII

Ronald Giphart, de schrijver van onder andere GiphPhileine zegt sorry, en Ik omhels je met duizend armen, schrijft een feuilleton voor de weekend-editie van De Volkskrant.  Dat doet hij niet alleen. Via social media als de Facebook-pagina Volkskrant Feuilleton vraagt Giphart zijn volgers om tips, ideeën en laat hij af en toe een poll op hen los. Zo krijg je een mooi kijkje in de keuken van een schrijver en het ontstaan van een verhaal, boek of in dit geval een feuilleton.

giphartIn aflevering 21 van het Volkskrantfeuilleton lezen we dat de onbekende minnaar van Bibi met haar man Kick is meegekomen naar de jeugdherberg. Direct weet ze dat haar minnaar Silvijn een eikel eerste klas is door zo onaangekondigd in haar privéleven binnen te dringen, de wereld waar ze moeder van haar kinderen en de echtgenote van Kick is. Ze probeert nog een beetje lacherig te doen, maar van binnen kookt ze. “Waar haalt die zak het lef vandaan”, moet ze gedacht hebben.

De meelezers hadden op Facebook al in meerderheid gestemd voor de komst van de onbekende minnaar van Bibi. En Giphart heeft deze stemming gerespecteerd, al gaf hij al aan zelf ook een idee te hebben over wie er zou opduiken. Meelezer Stephen de Froy maakt er helemaal een feest van door te suggereren dan niet alleen Bibi maar ook haar man Kick een affaire met deze Silvijn blijkt te hebben. Niets is onmogelijk in de creatieve geest van een schrijver. Er zijn tenslotte waargebeurde verhalen die wanneer je ze in een boek leest volstrekt ongeloofwaardig zouden overkomen.

Met de Bastaardgroep waren we ook al tot de conclusie gekomen dat Silvijn een beetje een rare is. Er ging van allerlei moois over tafel, welke geweldige karaktereigenschappen kan je niet allemaal bedenken voor een type als Silvijn. We laten ons gewoon verrassen door Giphart. Misschien heeft hij wat kunnen combineren met zijn eigen idee over Silvijn en  de ideeën van zijn meelezers van de Bastaardgroep. Maar dat Silvijn iets in zijn schild voert lijkt onvermijdelijk.

Het is mooi om te lezen hoe Giphart de vriendinnen van Bibi gebruikt om een indruk te geven over het karakter van Silvijn. Ze hebben allemaal een mening over Silvijn, zoals hij daar staat tussen de vriendenclub. En dan schakelt Giphart nog even terug in de tijd, naar het moment dat Bibi Silvijn ontmoet tijdens de uitvaartdienst van diens vrouw Nathalie. ‘Bibi had het idee deze vrouw te kennen’, zo schrijft Giphart. Bij wijze van spreken, omdat ze een vrouw was zoals Bibi zelf?  Of deelt ze misschien een verleden met deze Nathalie die ze nog niet helemaal kan thuisbrengen? Wel weer een opstapje voor een spannende ontknoping of de sleutel tot een nieuw geheim.

Silvijn vertelde het gezelschap in de herbergkeuken dat hij Kick al jaren kende. Langer dan Bibi haar echtgenoot Kick kende dus, constateerde Bibi. Wat wist Silvijn eigenlijk allemaal? Wist hij dat Bibi met Kick een gezin had toen ze die geheime relatie met hem kreeg? Wat voert die man in zijn schild? Voor Bibi was het duidelijk, zij had hem graag naar buiten getrokken aan zijn aanstellerige kasjmier sjaal. Was hij een nacht eerder nog de man met wie ze als een verliefd meisje whatsappjes uitwisselde, nu ze hem zo bekeek in de keuken had ze als donderslag bij heldere hemel een hekel aan deze uitslover.

Uitslover of niet, we gaan nog een hoop lol beleven aan deze Silvijn. De schrijver is tenslotte niet voor niets God in zijn eigen universum, dan mag je best wel een keer ‘over the top’ met een karakter die er zelf een beetje om vraagt.

Ga eens een boek schrijven

Ik kreeg vanavond een hele goed bedoelde tip van een lieve vriendin. “Ga eens een boek schrijven”, zei ze. “Ik help je wel”, voegde ze daar nog aan toe. Leuk als iemand met je meedenkt en je wilt stimuleren om tot grotere hoogtes te komen. En dan ga je toch weer gelijk denken; waarover zou zo’n boek dan moeten gaan. “Je hebt genoeg te schrijven, schrijf over je reis door Europa met je band”. Ze kwam dus gelijk al met ideeën. En altijd vraag je je dan af of daar dan wel een verhaal in zit dat andere mensen willen lezen. Is het niet zo’n verhaal waar je gewoon bij had moeten zijn om het een beetje leuk te vinden? wait wait wait 013

Eerder heb ik al eens zitten denken om iets te schrijven. Een historische thriller, dat was het idee. Het zou spelen in de Tweede Wereldoorlog en daar was dus iemand die schromelijk misbruik maakte van de toenmalige situatie. In het kort; er verdwenen op onverklaarbare wijze Joodse meisjes die ondergedoken zaten. Niemand geeft die meisjes aan als vermist, niemand weet wie ze zijn, hoe ze echt heten en waar ze heen gaan van onderduikadres naar onderduikadres.

Maar hoe meer ik er over nadacht leek het alleen al aan research jaren te gaan kosten om een degelijk verhaal in elkaar te timmeren. Mijn grootste dilemma, welke taal sprak men in de jaren ’40? Dat lijkt mij de grootste ergernis in een boek, dat iemand uit 1944 de taal spreekt uit 2010. Dat klopt van geen kant in mijn beleving. Zoals Shakespeare, als ik wel heb, in Julius Caesar iemand op een klok liet kijken of een klok sloeg het hele uur, zoiets. Ja die waren er toen nog niet ten tijde van Julius Caesar. Dus veel onderzoekswerk bij zo’n project. Hoe werkte de onderduik, hoe ging men te werk bij de politie in de jaren ’40? Voordat je die zaken hebt uitgezocht, daar gaan jaren overheen als je het mij vraagt. En daar heb ik toch allemaal de tijd niet voor.

Dus misschien beter, zoals de lieve vriendin voorstelde, gewoon schrijven wat je zelf hebt meegemaakt. Je bent je eigen bron, je put uit je eigen geheugen en je kan nog eens mensen raadplegen die erbij waren. En ik heb nog een prachtig boek met foto’s waar ik mijn geheugen mee kan opfrissen en even terugreizen naar de tijd dat ik met mijn contrabas op mijn rug door de straten van San Sebastian, Bordeaux, Regensburg, Oxford, Gent, Glasgow en Amsterdam zwierf. Wie weet wat eruit mijn brein voortkomt.

De keuken van Giphart VII

Ronald Giphart, de schrijver van onder andere GiphPhileine zegt sorry, en Ik omhels je met duizend armen, schrijft een feuilleton voor de weekend-editie van De Volkskrant.  Dat doet hij niet alleen. Via social media als de Facebook-pagina Volkskrant Feuilleton vraagt Giphart zijn volgers om tips, ideeën en laat hij af en toe een poll op hen los. Zo krijg je een mooi kijkje in de keuken van een schrijver en het ontstaan van een verhaal, boek of in dit geval een feuilleton.

giphartDonderdag 7 februari was het dan zover. Ronald Giphart had een aantal meedenkende feuilletonvolgers gevraagd voor een breinbruissessie in het Utrechtse Theatercafé De Bastaard. In dit experiment wil Giphart interactief met lezers tot een mooi verhaal komen. Het feuilleton blijkt een prima platform om eens lekker los te gaan met het experiment. Dus met vijf taalliefhebbers rond een tafel om te parlevinken over het wekelijkse feuilleton in De Volkskrant.

Het was sowieso leuk eens kennis te maken met Ronald Giphart, de man achter de verhalen in de boeken die we kennen. Ook de kennismaking met de drie andere meelezers, Theo Stepper, de schrijver van het blog ‘de warme loper’, Marjan Keuter en Erik Helleman was uitermate plezierig. Een groep taal- en verhaalliefhebbers die door Giphart al gelijk De Bastaardgroep gedoopt werd. Hadden we in het Muiderslot afgesproken dan waren we zeker en vast de Muiderkring gaan heten. Maar nee, het werd De Bastaard in Utrecht. Maar goed dat we niet hebben afgesproken in Utrechtse cafe’s als De Flater, De Kneus, De Rat, of De Zotte. Dan valt ‘De Bastaardgroep’ nog alles mee.

Het werd gelijk al duidelijk dat Ronald Giphart het ook allemaal niet wist. Wel een idee in grote lijnen maar geen plot of slotakkoord waarmee het feuilleton tot een uitbarsting komt. En De Bastaardgroep was uiteraard bereid om de fantasie te laten gaan over de ontwikkelingen van de personages in het feuilleton. Giet er een paar biertjes in en De Bastaardgroep gaat los met de meest waarachtige, en gelukkig ook enkele onwaarachtige, verhaallijnen. Aanvankelijk was het de bedoeling geweest om met z’n allen een paar scènes te schrijven, Giphart had de kaartjes al klaar gelegd. Maar daar is het nooit van gekomen.

We waren te druk met het verhaal. Zo vroegen we ons af welk personage in het feuilleton het grootste geheim zou hebben. Ligt de focus wel op de De Vijf vriendinnen? Welke rol speelt die ongenode gast Sylvijn op het eiland. Dat lijkt een behoorlijke mafkees te zijn, dat wisten we nog niet, maar dat kwamen we juist deze avond te weten. Hij is daar niet voor niets op dat eiland uiteraard. Met welke verrassing komt Opa Kick op de proppen, het ultieme geheim dat alle andere geheimen doet verbleken? Er is veel te bedenken, zoiets als een oud Grieks drama waar Erik Helleman mee op de proppen kwam, maar dan in een mooi haute couture kek pakje.

Net zo boeiend als het verzinnen van verhaallijnen voor het feuilleton waren de kijkjes in de keuken van Giphart. Tussen de bedrijven door vertelde Giphart over zijn ervaring als schrijver, optreden voor publiek, het werken met collega’s, met meelezers en de soms falende redacties. Hij was vrij duidelijk dat schrijven toch ook wel een eenzaam beroep kan zijn. Dat je voor God speelt in je eigen universum. In een kantoor met een toetsenbord, een muur vol met schema’s en aantekeningen en vooral je eigen hoofd waar het allemaal uit moet komen.

Deze keer zaten we dus in Café De Bastaard maar de volgende sessie gaan we ideespuien in de keuken van Giphart. Nou ja, de spreekwoordelijke keuken dan, eigenlijk zijn kantoor. ‘Een kijkje in het kantoor van Giphart’ klinkt gewoon minder goed dan een ‘kijkje in de keuken van Giphart’, zoals de titel doet vermoeden. En ‘De Bastaardgroep’ klinkt overtuigend meer literair dan ‘De Keukengroep’.

 

De dictatuur van Post.nl

Ik ben blijkbaar niet de enige met slechte Post.nl ervaringen. In De Volkskrant van 2 februari schrijft Carlijne Vos een stukje onder de kop Op = op dat een bestelde telefoon nooit is aangekomen op de plaats van de koper. Het aangetekend versturen van een pakje, waarvoor je toch nog acht euro moet betalen, is geen garantie dat het daadwerkelijk pakje aankomt. 

postnl

In mijn geval krijg ik bestelde telefoon niet retour naar Telfort. Ik heb mijn bestelde Samsung Galaxy op 21 december ontvangen, de telefoon uitgepakt, opgeladen en geprobeerd. Nadat ik een kwartier bezig geweest ben om foutloos mijn naam en mijn wachtwoord in te typen, hetgeen niet lukte omdat mijn dikke bassistenvingers drie letters tegelijk typen, besloot ik dat deze telefoon dezelfde dag nog retour ging naar Telfort. Want dat mag. Gewoon binnen zes of zeven dagen aangetekend retour, geld terug, niets aan de hand. En dan gewoon iets anders bestellen met een iets groter toetsenbord wellicht.

Tot mijn grote verbazing kreeg ik vorige week een pakje, jawel het pakje dat ik op 21 december had ingeleverd bij het postkantoor om aangetekend te versturen aan Telfort. De reden dat ik het terugkreeg? Post.nl kon het adres niet vinden. Toch had ik gewoon het adres van Telfort op de doos geschreven. Het adres wat Telfort mij gaf indien ik de bestelling retour wilde sturen.

Helaas is de datum om de aankoop ongedaan te maken nu al weer verstreken. Dus ik zit met een telefoon die ik liever niet wil omdat Tante Pos haar eigen regels niet nakomt. Het zit er natuurlijk ook niet in dat ik van Tante Pos die acht euro retour krijg die ik betaald heb om het pakket aangetekend te versturen. En zo zijn we met z’n allen overgeleverd aan diensten die eigenlijk helemaal geen dienst meer verlenen. Of het nu de NS is of Post.nl het zijn onbereikbare organen waar procedures gelden waar niemand wijzer van wordt.