De keuken van Giphart VI

Ronald Giphart, de schrijver van onder andere GiphPhileine zegt sorry, en Ik omhels je met duizend armen, schrijft een feuilleton voor de weekend-editie van De Volkskrant.  Dat doet hij niet alleen. Via social media als de Facebook-pagina Volkskrant Feuilleton vraagt Giphart zijn volgers om tips, ideeën en laat hij af en toe een poll op hen los. Zo krijg je een mooi kijkje in de keuken van een schrijver en het ontstaan van een verhaal, boek of in dit geval een feuilleton.

giphartVoordat ik verder ga met het feuilleton, eerst maar eens de kantlijn lezen. Daar staat onder de kop ‘Urgentie-politie’ te lezen hoe Giphart door schrijfster en critica Marja Pruis verweten wordt naar zijn lezers te luisteren. Giphart: “Ik maak mij volgens Pruis schuldig aan één van de ernstigste schrijversvergrijpen: ik laat me beïnvloeden door lezers. Schrijven met hulp van lezerswenken mist urgentie zegt Marja Pruis”.

Nu lees ik net een recensie van het boek Atoomgeheimen de thriller-roman van Marja Pruis. De kop van de recensie is Voorspelbaar maar ongeloofwaardig. Pruis had nooit eerder een thriller geschreven maar in 2008 leek het een goed moment om dit genre eens te verkennen. Thrillers verkopen goed, zeker wanneer je je richt op het grote lezerspubliek, de lezende vrouw in de leeftijdscategorie van veertig tot vijftig jaar. Ik krijg sterk de indruk dat zelfs Marja Pruis zich laat beïnvloeden door de lezeressen van succesvolle thrillers. Ze vraagt haar lezers echter niet om advies, ideeën of plots. Ik ga niemand vermoeien met de recensie van Atoomgeheimen maar de slotzin is: “Vreemd is wel dat iemand die zoveel van literatuur weet, het zichzelf er zo gemakkelijk van af heeft gemaakt”.

Misschien had Marja Pruis toch beter wat lezers van thrillers in kunnen schakelen voor ideeën en adviezen. Het is overigens volstrekt duidelijk in aflevering 18, van het Volkskrant Feuilleton, dat Giphart zijn eigen plan trekt. Het hoeft niet elke week spannend te zijn. Er kan ook een weekje tussen zitten waarin niet zoveel gebeurt maar waar Giphart even de tijd neemt voor wat karakterschetsen.

Terug naar het feuilleton. Kick, de partner van Bibi, is er in alle vroegte op uit getrokken in zijn uppie. Hij is op zoek naar een pak koffie en onderwijl geniet hij van het eventjes ‘alleen zijn’, hij was een hele tijd niet meer alleen geweest en hij lijkt er behoefte aan te hebben. Kick loopt te mijmeren over zeevogels, een boeddhistische monnik en zijn relatie met Bibi. Hij was nu al weer zeventien, achttien jaar met Bibi, waarvan achttien, zeventien jaar gelukkig.

Dat is een interessante zin; zeventien, achttien jaar samen waarvan achttien, zeventien jaar gelukkig. Was hij het laatste jaar niet meer gelukkig met Bibi, of ziet hij ongeluk in de toekomst? Weet hij iets van Bibi’s affaire en zoekt hij een goed moment om het er over te hebben? Of zit hij zelf met een geheim in zijn maag? In elk geval, er komt hommeles en gedoe. Tenminste zo lees ik de gedachtesprong van Kick.

Na een kijkje in het hoofd van Kick, geeft Giphart de lezer ook weer een kijkje in de schrijverskeuken. Hij legt naar aanleiding van de zin “…met rechts van hem duinen & helmgras en links helmgras & duinen” uit wat een chiasme of een kruisstelling is. Dat zijn van die literaire technieken waar de argeloze lezer zoals ik allemaal geen weet van heeft. Toch altijd prettig wanneer Giphart de moeite neemt om zijn lezers iets van zijn vak uit te leggen. Wellicht in ruil voor wat de lezer hem af en toe geeft. Misschien dat Marja Pruis toch eens moet loslaten dat een schrijver niet met zijn of haar publiek van gedachte mag wisselen. Het levert in ieder geval op dat de lezer zich nog meer betrokken voelt bij de schrijver. En natuurlijk weet de lezer dondersgoed dat Giphart ook gewoon zonder Facebook- en Twittersuggesties een boek of een feuilleton kan schrijven.

 

Vooruit weer verder..

Het kriebelt weer. Ik moet weer eens wat gaan leren. Het laatste project was een cursus Copywriting bij de NHA. Leuke cursus, maar ik wil nu weer gewoon les van een leraar of een lerares. Les van een mens, in plaats van een beeldscherm met opdrachten. De cursus met een goed cijfer volbracht, maar het gaf eigenlijk niet dezelfde voldoening als de cursussen of workshops onder aanvoering van een docent. SCHOOLBORD-ERASMUS-UNIVERSITEIT-KRIJT-LEERKRACHT

Het grote doel is nog steeds tekstschrijver worden. Dus oefenen, lezen over schrijven en nog veel meer oefenen. Voor GeschiedenisBeleven.nl schrijf ik inmiddels alweer een jaar of drie geschiedenis. Ik heb mezelf aangeboden bij een lokale politieke partij om de website van teksten te voorzien. En er is een sollicitatie de deur uit naar een muzieksite, als recensent.

Maar daarbij ben ik leergierig en dus ook maar weer eens gekeken naar een cursus. Toch eens even gekeken wat de Hogeschool Utrecht voor mij kan betekenen. Die biedt een mooie cursus om te leren schrijven voor het internet en intranet. Een mooi programma waar ik wel mee uit de voeten kan. En een vervolgcursus is ook aanwezig. Het kriebelt.

Zal het er ooit van komen? Zal ik het durven? Zal ik mezelf goed genoeg vinden?

De keuken van Giphart V

Ronald Giphart, de schrijver van onder andere GiphPhileine zegt sorry, en Ik omhels je met duizend armen, schrijft een feuilleton voor de weekend-editie van De Volkskrant.  Dat doet hij niet alleen. Via social media als de Facebook-pagina Volkskrant Feuilleton vraagt Giphart zijn volgers om tips, ideeën en laat hij af en toe een poll op hen los. Zo krijg je een mooi kijkje in de keuken van een schrijver en het ontstaan van een verhaal, boek of in dit geval een feuilleton.

giphartNa de kleine pauze zit ik er weer flink in, het verhaal loopt lekker. Soms heb ik wel eens de behoefte om iets terug te lezen maar dan bedenk ik dat ik de voorgaande zestien afleveringen van het feuilleton bij de oude kranten heb gestopt. Weg zijn ze en ik heb eigenlijk spijt dat ik ze niet bewaard heb. Het eerste wat mij bij het opslaan van aflevering zeventien dan ook opvalt: Niets weggooien schrijft Giphart, hij zal het toch niet geweten hebben? Maar Giphart vertelt ons in dit geval dat schrijvers beter niets weg kunnen gooien, verhaallijntjes, plotjes, en andere ‘gekillde darlings’ die niet in de verhalen terecht komen. Ze komen later misschien in een andere vorm, in een ander verhaal wellicht nog goed van pas. Leuk weer, zo’n inkijkje in het schrijversvak.

Al weet ik dondersgoed wat er in de vorige afleveringen gebeurd is, omdat ik het verhaal met grote belangstelling volg, lees ik toch altijd even ‘Wat er aan vooraf ging’ in de kantlijn. Handig voor de nieuwe lezers en zij die de draad kwijt zijn. Deze keer betrapte ik de schrijver toch op een foutje. Aflevering vijftien besluit met het bericht van Silvijn, de geheime vriend van Bibi, hij vraagt “Zal ik morgen naar Vlieland komen?”. Waarna Giphart ons laat weten dat Bibi niet kon weten en zeker niet vermoedde dat Silvijn op dat moment al op het eiland verbleef.

Een mooi slot van aflevering zestien. Maar bij aflevering zeventien staat in de kantlijn bij ‘Wat er aan vooraf ging’, dat Bibi onder de lakens tekstberichten uitwisselt met haar geheime minnaar, die haar onthult ook op het eiland te zijn. In de vorige aflevering wist Bibi dat niet volgens mij. Sterker nog, ze kon het niet weten en had zeker geen vermoeden. Zo is het maar weer duidelijk dat het soms niet meevalt om consistent te blijven. Ook niet voor een schrijver, zoals Giphart, die toch menig mooi werk op zijn naam heeft staan.

Leuk om te lezen dat Giphart al zo’n 23 jaar aan verhaallijnen, ideeën, plotjes en alles wat hij aan kennis vergaart bewaart, om het eventueel later weer te gebruiken. Zoals hij een oude scene uit het archief plukt om in aflevering zeventien te gebruiken. In dit geval betrapt Kick zijn vriendin op seksuele activiteiten met iemand anders dan Kick zelf. Een scene die Giphart in het verleden al eens gebruikt heeft in het blad Hide & Chic. Een scene die regelrecht uit een soapserie geplukt zou kunnen zijn.

Dat Giphart een verdienstelijk soapserieschrijver zou kunnen zijn blijkt uit een vernuftig ‘stukje product placement’ dat hij achteloos toepast in zijn verhaal. Zo laat hij Kick in alle vroegte inloggen op de digitale editie van de Volkskrant op zijn mobiele telefoon. Dus mochten er nog lezers zijn die niet wisten dat dat kon. Het kan, zelfs op Vlieland blijkbaar. Om niet veel later te schrijven dat Kick eigenlijk helemaal geen zin heeft in nieuws.

Ik had het daarom stoer gevonden als Giphart Kick had laten inloggen op digitale editie van NRCNext. Kick, toch een man die zich bezighoudt met jeugdcultuur via zijn platenmaatschappij, zou zo maar eerder geneigd kunnen zijn om wat eerder de krant van zijn doelgroep te lezen. Zoals NRCNext zich richt op de iets jongere lezer, kan ik mij zo voorstellen dat Kick zich eerder daarmee verwant zou voelen. Maar ja, het feuilleton staat nu eenmaal niet in de NRCNext, maar in De Volkskrant. Dus koop ik op zaterdag De Volkskrant en niet het NRC.

We kregen deze week dus het verhaal van Kick. Kick meets Bibi, Bibi meets Kick, zoals Giphart uitlegt in een ‘Meet Cute’. Zoals weer mooi in de kantlijn wordt uitgelegd dat ‘Meet Cute’ een screenplay-term is in romantische comedy’s. Boy meets Girl, hoe hilarischer hoe beter maar wel zo dat het duidelijk is dat ze op een dag een stelletje zijn. Zo ook Kick en Bibi in Gipharts feuilleton. Nadat Kick zijn vriendin Phil op een heterdaadje betrapt heeft stormt hij het huis uit en loopt bijna rechtstreeks in de armen van Bibi. Zij vind hem aandoenlijk en grappig in al zijn verdriet en ze worden een stelletje.

Maar duidelijk is al dat ook deze relatie scheuren vertoont. Bibi schrijft stiekem berichtjes met haar minnaar, die ze kent van haar yogalessen. Een man die ze gezien had toen ze een klusje deed als begeleidster bij uitvaarten, en prompt stond hij op de stoep van haar yogaklas. Net zoals ze viel voor Kick met zijn verdriet viel Bibi ook voor Silvijn en zijn verdriet over het verlies van zijn vrouw. Verdriet dat hij kwam verwerken door middel van yoga. Ik zie een regelmaat. Zielige Kick, zielige Silvijn en eerder al een zielige arme kamelennomade.

Wat Kick in zijn schild voert weten wij als lezer nog niet. Zou Giphart het al weten? Kick ging ‘s nachts zijn bed uit, gevolgd door nog iemand anders. Het was Bibi opgevallen, en het duurde net allemaal wat langer dan een doorsnee nachtelijk toiletgang voordat Kick het stapelbed in de jeugdherberg weer beklom. De geschreven soap is in full swing en weer reden genoeg om volgende week weer De Volkskrant uit het rek te pakken. Niet alleen voor het verhaal, maar vooral voor het kijkje in de gaarkeuken van Ronald Giphart.

De keuken van Giphart IV

Ronald Giphart, de schrijver van onder andere GiphPhileine zegt sorry, en Ik omhels je met duizend armen, schrijft een feuilleton voor de weekend-editie van De Volkskrant.  Dat doet hij niet alleen. Via social media als de Facebook-pagina Volkskrant Feuilleton vraagt Giphart zijn volgers om tips, ideeën en laat hij af en toe een poll op hen los. Zo krijg je een mooi kijkje in de keuken van een schrijver en het ontstaan van een verhaal, boek of in dit geval een feuilleton.

giphartGiphart is terug, het feuilleton is weer begonnen. Toch weer even inkomen. De eerste alinea doet vreemd aan, even de draad van het verhaal weer ophalen. Gelukkig krijgt de lezer altijd een korte beschrijving, ‘Wat eraan vooraf ging’, in de kantlijn. Een mooi hulpmiddel voor lezers die het verhaal wekelijks lezen en voor nieuwe feuilletonvolgers. De twee oudste jongens waren dus verdwenen. Dat was de cliffhanger van vorig jaar.

In het begeleidende interview van Sara Berkeljon met Giphart lezen we dat de schrijver niet te beroerd is om toe te geven dat hij het ook allemaal soms niet weet. Liet hij eerder nog weten geen cliffhangers te zullen schrijven, verteld hij ons nu dat ‘het niet werkt zonder cliffhangers’. Bij nader inzien mis je de spanning en de drang om door te lezen, en dat lijkt inderdaad een goed inzicht. Dat is dan ook gelijk reden genoeg om het feuilleton van Giphart te volgen. Je krijgt niet alleen een mooi verhaal, je krijgt ook nog een mooi beeld hoe verhalen tot stand komen.

Deze keer vond ik de cliffhanger niet heel goed geslaagd. In de tweede alinea schrijft Giphart dat Bibi verlamd is van paniek en angst omdat haar zoon Roel en zijn vriendje Yf verdwenen zijn uit de jeugdherberg. Bibi, zo weten we, is best een avontuurlijke vrouw en zal ongetwijfeld haar zoon kennen. Misschien net zo avontuurlijk en op zoek naar spanning als zijzelf. We zitten tenslotte wel gewoon op een Waddeneiland, haar zoon loopt niet door  een door jeugdbendes gecontroleerde wijk in Zuid Chicago. De paniek lijkt daarom wat overdreven. Twee vijftienjarige jongens kruipen het bed uit op zoek naar avontuur op het eiland. Lijkt mij niet ongewoon. Ze gingen stiekem alvast wat vuurwerk afsteken, veel onschuldiger kan het haast niet worden. Alsof vuurwerk afsteken al stiekem kan.

In de zijlijn schrijft Giphart dat het misschien wat veel is om al de aanwezige personages in het verhaal te betrekken. En dat hoeft natuurlijk ook niet persé. In het verhaal over, laten we zeggen, de Titanic wordt ook niet elke opvarende besproken. En hier komen de meelezers op Facebook weer van pas. In een poll wordt gevraagd welke personen een hoofdrol moeten krijgen in het verloop van het verhaal. Giphart geeft vijf suggesties. Bibi krijgt vooralsnog de meeste voorkeur van de meelezers. Want Bibi heeft geheimen.

In de laatste poll op Faceboek wordt gevraagd of het verhaal door moet gaan op 31 december. Of dat Giphart verder moet gaan bij de thuiskomst, waar in flashback terug gekeken wordt naar wat er op 31 december gebeurd is. Ik heb aangevinkt dat het misschien wel spannend is om 31 december gewoon ‘live’ mee te maken. Er is tenslotte nog tijd genoeg om in flashbacks terug te gaan naar 31 december, waarin duidelijk wordt dat niets is wat het lijkt. Dat wat wij over 31 december hebben gelezen helemaal niet is wat er werkelijk gebeurd is. Dat lijkt mij sowieso een mooie cliffhanger en reden genoeg om wekelijks een Volkskrant te halen.

Zeeuwse Bluffers

Ik word wakker, dus ik besta

Met onvoorwaardelijke liefde omzoomd

Of in de woorden van MLK

`Dat had je gedroomd`

Het had zomaar een tekst van Blof kunnen zijn. Hoe krijg je trouwens dat ellendige streepje door die O. Ik heb nu even geen zin om dat uit te gaan zoeken, dus verder.

Ik zag op Twitter weer een mooie zin langskomen, zo´n zin die de tekstschrijvers van Bluf geschreven zouden kunnen hebben. Of sterker nog, die ze in de toekomst misschien nog gaan schrijven.

Op het Twitteraccount @Blof_teksten krijg je dagelijks een regel tekst in de stijl van Paskal Jakobsen en zijn kornuiten. Compleet onduidelijk, onlogische en grammaticaal belachelijke teksten dus. Blufwaardig als het ware.

“De schans van berusting zie ik vanuit mijn bed. Ieder jaar met hoofdpijn zweef ik zonder afzet”, van 1 januari 2013. En “Ik heb m’n kruit gewassen en m’n vuurpijlen verbrand. Geen vingers meer over en m’n hakken in het zand”, van 31 december 2012. Volstrekt onzinnige teksten die zo in het tekstenschrift van Jakobsen en consorten zouden kunnen staan. Hieronder een voorbeeld van zo’n wonderlijke semi-filosofische Zeeuwse tekst. Maar misschien moet je Zeeuw zijn om het te begrijpen.

Blof-Zo-stil“Breng me de tijd in een fles

Ik geef je mijn bloed

En mijn hoofd op een blad

Dans voor me, naakt”

Het  tv-programma EénVandaag wilde naar aanleiding van het 20-jarig bestaan van de Zeeuwse band een item maken. Dus met de hele crew naar Zeeland. Alwaar de Blufmanager ingreep omdat de journalisten vragen wilde stellen over de soms onbegrijpelijke liedjesteksten, waarna het team weer afdroop naar Hilversum. Niet alleen de teksten maar ook de grootheidswaanzin en arrogantie van Bluf blijkt onbegrijpelijk.